De meeste mensen hebben het levensmotto uit de titel vast weleens zelf gezegd of op z'n minst gehoord. Waarschijnlijk is iedereen het erover eens dat het niet letterlijk bedoeld is. Toch zegt de uitdrukking iets over de houding ten opzichte van rust en herstel in de efficiëntiemaatschappij die Zweden en de rest van de geïndustrialiseerde wereld ontegenzeggelijk zijn geworden.
Hier vind je al onze verzwaarde dekens.
Het is niet makkelijk om elke dag alle ballen in de lucht te houden, en soms gaat dat ten koste van onze behoefte aan rust en herstel. We lenen een paar uur van de nacht om de laatste punten af te werken op het lijstje met dingen die we vinden dat we moeten doen. En als we eindelijk stilvallen om in slaap te vallen, staan de indrukken van de dag in de rij in ons overvolle hoofd, dat maar moeilijk tot rust komt. De toch al ingekorte nacht begint dus met moeite met inslapen en wordt daarna gevuld met onrustige slaap.
De volgende ochtend worden we onuitgerust wakker, met een aangevuld lijstje nieuwe dingen om te doen. Zo raken velen van ons vast in een patroon van constante bezigheid en activiteit. En in zo'n patroon vergeten we makkelijk dat we op geleend krediet leven. Soms merken we niet dat ons hele wezen schreeuwt om rust en herstel. En als we die behoefte wel opmerken, is er niets in onze omgeving of in onze vaste gedragspatronen dat ons helpt om eraan tegemoet te komen.
Soms zijn we bovendien te gestrest en gespannen om zelfs maar te kunnen ontspannen. Misschien is het zo lang geleden dat we helemaal ontspanden, dat we vergeten zijn hoe het moet. Het voelt zelfs onprettig als we proberen te ontspannen en de aanwezigheid van stresshormonen in de bloedbaan wordt bedreigd - net als wanneer je van een verslaving af probeert te komen of wanneer het lichaam welke chemische verandering dan ook doormaakt.
Een vanzelfsprekende waarheid
Dus wat doen we? Al te vaak veranderen we niets wezenlijks en reageren we door een van de meest vanzelfsprekende waarheden van het aardse bestaan onder het tapijt te vegen: om fit en actief te blijven als we wakker zijn, hebben we de juiste hoeveelheid herstel nodig in de vorm van slaap en rust. Maar ondanks die vanzelfsprekende noodzaak is het voor velen van ons moeilijk om genoeg te herstellen. In plaats daarvan wennen we langzaam aan een algemeen verzwakte gezondheid, futloosheid, concentratie- en geheugenproblemen, verminderde prestaties, een wisselende stemming en minder welbevinden.
Andere keren zijn we ons pijnlijk bewust van ons gebrek aan herstel en worden we angstig als we eraan denken. Die angst kan op zich al genoeg zijn om het systeem in stand te houden waar we juist van moeten ontspannen. En hoe minder herstel we krijgen, hoe makkelijker stress en angst worden getriggerd. Andersom geldt: hoe meer stress en angst, hoe moeilijker het is om tot rust te komen en te herstellen. Het kan makkelijk een neerwaartse spiraal worden, en zonder hulp kan het heel moeilijk zijn om daaruit te komen.
Misschien wel de grootste behoefte van onze tijd
De volksgezondheidsstatistieken laten zien dat ongeveer 30 procent van alle Zweden slaapproblemen heeft. Maar bijna iedereen herkent zich waarschijnlijk wel in moeite met ontspannen en onvoldoende herstel. Misschien is de grootste behoefte van onze tijd uiteindelijk wel om te leren ontspannen en ruimte te maken voor voldoende slaap en herstel van hoge kwaliteit.
De gevolgen van een verouderde ondernemersmentaliteit
De ondernemersmentaliteit in de geïndustrialiseerde wereld wordt al lang gekenmerkt door een diep misplaatste houding tegenover slaap en herstel. Leidinggevenden die opscheppen over hoe weinig slaap ze nodig hebben en over hun onredelijk lange werkweken waren bij veel bedrijven een bekend verschijnsel. Maar tegenwoordig zijn de voordelen van goede slaapgewoonten wetenschappelijk zo goed onderbouwd dat zelfs de meest wereldvreemde tegenstanders van herstel binnenkort wel moeten inzien hoe waardevol uitgeruste medewerkers zijn.
In zijn boek Why We Sleep beschrijft een van de meest vooraanstaande slaaponderzoekers van onze tijd, Matthew Walker, onderzoeksresultaten die laten zien dat medewerkers met slaaptekort minder productief, minder gemotiveerd en minder creatief zijn, vaker somber, luier en minder betrouwbaar, vaker ziek en ontevredener over hun werksituatie dan hun uitgeslapen collega's. Uiteraard heeft slaaptekort ook een duidelijke invloed op de prestaties van leidinggevenden - iets wat terugkomt in rapportages van medewerkers.
Een leidinggevende met slaaptekort komt minder charismatisch over en verspreidt minder werkplezier, wat te merken is aan een lagere betrokkenheid van medewerkers - een gevolg dat nog meerdere dagen aanhoudt nadat de leidinggevende één nacht slecht heeft geslapen.
Google en Nike nemen de wetenschap ter harte
Veel grote bedrijven hebben het onderzoek al ter harte genomen en bieden hun medewerkers gratis cursussen in slaaphygiëne (goede slaapgewoonten) aan. Google en Nike bieden werktijden die zijn afgestemd op het individuele dag-nachtritme en laten hun medewerkers zelfs onder werktijd slapen in slaapkamers die ze op de werkplek hebben laten inrichten.
Ook topsportclubs letten steeds nauwkeuriger op de slaapgewoonten van hun spelers. Niet zo vreemd, gezien de ruim 750 wetenschappelijke studies die hebben aangetoond dat goede slaapgewoonten het fysieke uithoudingsvermogen, de ademhaling, de zuurstofopname, de spierkracht en het vermogen om complexe bewegingsreeksen aan te leren bevorderen.
Er komt een nieuwe golf aan
Het slaaponderzoek heeft dan misschien topsporters en medewerkers van een paar gigantische bedrijven weten te bereiken. Maar nu is het hoog tijd dat iedereen kan profiteren van de kennis over het ongelooflijke vermogen van slaap om ons leven te verbeteren.
Het is tijd dat de helende kracht van slaap de hele bevolking bereikt. Wat daarvoor nodig is, is de vaste intentie om goed voor jezelf te zorgen en aan je behoefte aan herstel tegemoet te komen, zodat je levensomstandigheden verbeteren. De weg daarheen loopt via begrip en respect voor de voorwaarden en functies van slaap.
Op die weg hoopt CURA of Sweden als gids te kunnen dienen. Door kennis te delen over slaap en herstel hopen we je te inspireren om leefstijlveranderingen door te voeren die je levenskwaliteit verbeteren.
Laten we ons verenigen in een revolutie tegen de stress- en efficiëntiemaatschappij van vandaag. Laten we ons voornemen om onze behoefte aan herstel niet langer te ontkennen. Laten we de helende kracht van slaap en rust verwelkomen!
