Verzwaarde dekens verbeteren de slaap, verminderen zorgen en angst en zorgen ervoor dat je je de volgende dag alerter voelt. Dat is aangetoond in een grote wetenschappelijke studie in het Karolinska University Hospital in Huddinge.
Miljoenen Zweden hebben op een bepaald moment last van slapeloosheid, en zorgprofessionals zien dat duidelijk bij specifieke groepen, zoals mensen met depressie, ADHD en dementie. Voor deze groepen worden verzwaarde dekens al lang gebruikt als therapeutische behandelmethode voor een betere slaap.
Hulp bij slaapproblemen
Mats Adler, senior arts en onderzoeksdirecteur bij het Centre for Psychiatry Research van het Karolinska University Hospital, heeft een pilotstudie en een gecontroleerde studie uitgevoerd bij 199 patiënten met slaapproblemen.
– We hebben veel patiënten die heel slecht slapen, en al jarenlang krijgen zij van ergotherapeuten verzwaarde dekens voorgeschreven. Patiënten hebben zeer positieve ervaringen met verzwaarde dekens, maar er is relatief weinig onderzoek gedaan naar het effect van de dekens.
Het gebrek aan klinisch bewijs droeg bij aan twijfels over het werkelijke effect van verzwaarde dekens op de slaapgezondheid.
– Daarom stonden wij als artsen er sceptisch tegenover, maar omdat patiënten meldden dat de dekens hun slaap hielpen, wilden we ze systematischer als behandeling gaan inzetten, zegt Mats Adler.
Er werd een pilotstudie gestart om de effecten van verzwaarde dekens op de slaap te onderzoeken.
– Toen de resultaten positief waren, besloten we door te gaan met een gecontroleerde studie, zegt Mats Adler.
Betere slaap en minder angst
In de gecontroleerde studie die in 2020 werd gepubliceerd, sliepen patiënten vier weken lang onder een lichtere deken van 1,5 kg of onder een verzwaarde deken van 8 kg.
– In de studie werd de beoordelingsschaal Insomnia Severity Index (ISI) gebruikt, die in slaaponderzoek wordt toegepast. De gecontroleerde studie liet zien dat de deelnemers met verzwaarde dekens aanzienlijk beter sliepen en de volgende dag aanzienlijk alerter waren. Bovendien namen hun angst en zorgen af. Met bewegingsmeters konden we ook zien dat wie met een verzwaarde deken sliep, overdag langer actief was, zegt Mats Adler.
Langdurig effect
Bij wie in de studie de lichtere deken kreeg, was er een klein placebo-effect dat van korte duur was, terwijl wie de verzwaarde deken kreeg een grote verbetering van de slaap zag, die ook op de lange termijn standhield.
– Toen we de studie na een jaar opvolgden, was het positieve resultaat bij de groep met de verzwaarde deken nog verder verbeterd.
Maakt kalmerende hormonen vrij
De verklaring waarom mensen beter slapen met een verzwaarde deken, is dat die lichaamseigen hormonen vrijmaakt.
De deken geeft een aangenaam gewicht tegen het lichaam dat zintuiglijke feedback naar de hersenen stuurt, wat op verschillende manieren een kalmerend en ontspannend effect heeft. Dat kan deels via een zuivere zenuwprikkel gebeuren en deels via de afgifte van kalmerende hormonen zoals oxytocine en serotonine, zegt Mats Adler.
